دوستان خوب مستان ، با اینکه مستان و  همای در بسیاری از خانه های ایرانیان چه در داخل این آب و خاک و چه در بیرون از آن راه یافته اند ، اما در ایران سکوت رسانه ای عجیبی در برابر همای برقرار شده است. ما در "اینترنت" از ایشان میگوییم اما در رسانه های دیگر سکوت همچنان ادامه دارد ، جز در چند مورد که می خواهم از آنها بگویم :

قبل از هر چیز در دهه ی فجر امسال ، ناگهان ترانه ی "سرزمین بی کران" ایشان را از شبکه ی 3 سیما شنیدیم که بدون نام و نشان از سازنده ، خواننده و ترانه سرای آن چندین بار پخش شد. بعد از آن همای در ۲۲ اسفند ماه به رسانه ی ملی "صدا" دعوت شد ودر برنامه ی "جام ارگ" به صحبت  و سه تار نوازی و خواندن و اجرای برنامه پرداخت که بسیار جالب و شنیدنی بود و بخشهایی از این گفتگوی شنیدنی و اجرای برنامه ی ایشان در وبلاگ مستان -همای  برای شنیدن آماده می باشد که همای از چگونگی آغاز کار هنری و آغاز و ادامه ی مستان می گوید.

اما اولین نشریه ی سراسری که به شکل ویژه به همای و مستان پرداخت ، ماهنامه ی سراسری "بهار تالش" است که در شماره ی بیست ام خود – اسفند 87 -  ویژه نامه ای از گروه مستان و همای به همراه دارد که شامل مقاله هایی به این شکل است :

تصویر روی جلد ماهنامه ی بهار تالش شماره 20

همای به روایت دو تن از یارانش "اسفندیار شاهمیر" و "علی پژوهشگر" و مقاله ای با نام" بتیل بتیل تا دیزنی هال" که درباره ی بررسی حرکت همای و گروه مستان می باشد از جناب"آرمین فریدی" و گفتگویی با پرواز همای و عکس و پوستر از گروه مستان که برای هدیه ی نوروزی خوانندگان درنظر گرفته شده است.

خواندن نوشته ی آقای آرمین فریدی را به تمامی دوستداران همای سفارش می کنم . قلم شیوایشان و بررسی گام به گام گام های همای ، بسیار دقیق و روشنگرانه است که من از خواندنش بسیار لذت بردم و بخش هایی از آن را برای شما می آورم :

"سال  83 است در همایش زن در آیینه قوم تالش هستم.تازه اجرایمان تمام شده و با مردم داخل سالن خوش و بش می کنم جوانی که می گویند از شفت آمده تنها روی سن می رود با سه تار، کم کم با اولین زخمه ها و تمرکز این جوان سالن را سکوت فرا می گیرد. با سه تار تالشی می نوازد و نم نم شروع به خواندن هوای تالشی می کند! عجب این هوا هوایی متفاوت است. با دقت تمام گوش می دهم بعضی از دوستان می گوینداین هوا کمی متفاوت با آوازهای تالشی ماسال و شاندرمن است مگر چنین آوازی هم داریم. می گویم این هوای منطقه شفت است ولی خیلی جالب است که یک جوان آن را می خواند چون تنها پیرها آن را بلدند! بعد از آواز تالشی کم کم سه تار خود را به فضای رپورتوار اصلی اش یعنی موسیقی ردیف ایران نزدیک می کند و دقایقی بعد سالن در شور و حال تشویق مردم و طنین چکامه مست مستم به طپش می افتد....

... دوم اینکه بسیاری از کسانی که به موسیقی کلاسیک ایرانی (موسیقی سنتی ایران) علاقه ای نداشتند نیز توسط کارهای همای به این ژانر علاقه مند شده اند. بی شک بی پروایی او و شرایط زمانی نیز در این موفقیت سهم داشته اند.

اما در این میان به نظر می رسد جامعه موسیقی ایران ، آکادمی های موسیقی و مطبوعات سراسری ایران در مورد او سکوت کرده اند.

شاید اگر اجزای کار فردی او را تک تک بررسی کنیم در همه جا با ضعف هایی مواجه شویم. در سطح کمال نباشند برای هر کدام معادل های بهتری بتوان یافت. از تکنیک آواز گرفته تا ساختار شعرهایش، جنس صدا؛ تنظیم و... اما او مجموعه ای متناسب در خود و در کارش دارد که در افراد کمی در ایران پیدا می شود و به مرحله ظهور و اجرا می رسد. به نظر من او در همه موارد متوسط به بالا را دارد . در آزمون علمی نیز کسی که همه درصدهایش بالای پنجاه است ممکن است اول شود ولی کسی که یک یا دو درس صد در صد می زند و بقیه را پایین در نتیجه آزمون پایینتر قرار می گیرد! داشتن این مجموعه است که همای را در آزمون اجتماعی در مرحله بالایی از اقبال عمومی قرار می دهد و البته در سیر کنسرت ها و اجراهایی که که تا کنون داشته پیشرفت در تک تک آن اجزایی که گفتیم نیز مشاهده می شود و این توجه کیفی او نیز ستودنی ست...."۱

گفتگو با پرواز همای نیز از دوران کودکی و مدرسه آغاز می شود ، به آمدن مستان می پردازد و از یاران مستان می گوید و....

امیدوارم بهار تالش را بیابید و بخوانید ، چون اولین نشریه ی سراسریست که به مستان و همای پرداخته و تلنگری بوده به این سکوت رسانه ای در برابر همای.   

1- به نقل از ماهنامه ی بهار تالش ، شماره 20

دوستان خوب مستان در ادامه ی بخش "پارسی سخن بگوییم" ، امروز بخشی دیگر از واژگان را می آوریم ، امید که گامی باشد در به کار گیری واژگان درست در جای درستشان. دوستان خوب نمی دانم واژگان پیشین به کارتان آمد یا نه؟ آیا تلاش کردید که در گفتگوها و یا یادداشت های روزانه و یا نامه های اداری و یا شخصیتان به کار ببریدشان؟ یا دست کم در فکرتان مرورشان کنید؟ آیا در انتخاب واژگان در کلام روزانه تان حساس شده اید؟ آیا در این مدت به فرهنگ پارسی سری زده اید و پی واژه ی ویژه ای رفته اید یا خیر؟

امیدوارم که این بخش از "چامه ها و چکامه ها" شما را نیز مانند ما به فکر فرو برده و درگیر کرده باشد. بسیار شاد می شوم از شما بشنوم چه دگرگونی در کلام و نوشتارتان رخ داده یا در پی آنید که این دگرگونی در آنها رخ دهد!

در پایان باید از خانم"گیلارین راعی" که گردآوری این واژگان زیر نظر ایشان و در سایه ی تلاششان انجام می شود ، تشکر بسیار نمایم. شاد و پیروز باشید. 

همای به زودی در تاریخ 16 اگوست سال 2009 در تالار بزرگ "والت دیزنی" ، یک اپرای کوچک با نام "موسی و شبان" را به روی صحنه خواهد برد. همای چکامه ی داستان موسی و شبان مولانا را از کتاب "عارفان راز" دکتر "علیقلی محمودی بختیاری"برداشت کرده و چکامه ی "موسی و شبان" را از ابتدا به زبان امروزی سروده است.  طراحی و صحنه آرایی و "دیالوگ"نویسی ، برای سه شخصیت موسی و شبان و راوی را همای خود انجام داده و چکامه نویسی و آهنگ سازی این اپرا نیز با خود همای بوده و بناست که در 16 پرده به صورت یک اپرای کوچک اجرا گردد.

اپرای موسی و شبان با "ارکستراسیون" و رهبری "شهرداد روحانی" به همراه ارکستر فیلارمونیک لس آنجلس و ترکیب سازهای ایرانی گروه مستان ، به صحنه خواهد رفت و بی گمان این رویداد برگ نوینی را در تاریخ موسیقی ایران رقم خواهد زد ؛ برای نخستین بار است که یک اپرا به شکل ایرانی ودر یک تالار بزرگ ، مشهور و معتبر دنیا با بازتاب های جهانی اجرا خواهد شد.

همای بعد از سفر پیشین خود به آمریکا و کانادا به ییلاقات و کوه های تالش سفر کرد و یک ماه در کنار چوپانان آنجا به سر برد تا چکامه ی این داستان را از نو سرود و آهنگ آن را ساخت ؛ بناست در این اپرا همای لباس چوپانان کوهپایه های تالش را بر تن کند و در صحنه ای که بر اساس آیین و رسم های تالش طراحی شده است ، بازیگر و خواننده ی نقش شبان باشد.

شهرداد روحانی "ارکستراسیون" این کار را پذیرفته  و کار هم اکنون در مرحله ی بسیار خوبی است. بازیگران دیگری که در اپرای موسی و شبان به نقش آفرینی خواهند پرداخت ، خانم "سرشار" خواهند بود که نقش "راوی" را اجرا می کنند و خواننده ی قدیمی دیگر به نام "سلی" نقش "موسی" را اجرا خواهند کرد.

بخش دوم برنامه ی همای در تالار والت دیزنی ، پس از اپرای موسی و شبان در بخش اول ، آهنگ های عاشقانه ی جدیدیست که همای به همراه ارکستر بزرگ فیلارمونیک به رهبری شهرداد روحانی اجرا خواهند نمود. چامه ها و آهنگ های این بخش نیز مانند بخش اول همه کار خود همای است و"ارکستراسیون" آنها با روحانی می باشد.

در بخش هایی از قسمت پایانی این اپرا ، هنگامیکه موسی پس از دریافت پیام از سوی خداوند پی شبان می رود تا او را وادارد تا همان راز و نیاز خویش را با خداوند ادامه دهد و به او بگوید که خداوند رازو نیاز شبان را دوست دارد _ ودر تمام نسخه ها این بخش را پایان داستان موسی و شبان می دانند – اما همای پایان داستان را ، زمانیکه موسی پس از ماه ها شبان را می یابد و او را در حال راز و نیازی دیگر با خداوند می بیند این چنین سروده ؛ شبان به موسی پاسخ می دهد :

نه از افسانه می ترسم نه از شیطان

نه از کفر و نه از ایمان

نه از آتش نه از حرمان

نه از فردا نه از مردن

نه از پیمانه می خوردن

خدا را می شناسم از شما بهتر  

شما را از خدا بهتر

خدا از هرچه پندارم جدا باشد

خدا هرگز نمی خواهد خدا باشد

نمی خواهد خدا بازیچه ی دست شما باشد

که او هرگز نمی خواهد چنین آیینه ای وحشت نما باشد

هراس از وی ندارم من

هراسی را از این اندیشه ام در پی ندارم من

در عالم بیم از آن دارم

مبادا رهگذاری را بیازارم

نه جنگی با کسی دارم

نه کس با من ...

 همای امیدوار است که بتواند یک روز این اپرا را در ایران اجرا کند ؛ با وجودیکه او هم اکنون تصمیم دارد تنها  این برنامه را در لس آنجلس به روی صحنه ببرد ، اما پیشنهادهای زیادی برای اجرای این برنامه از کشورها ی مختلف دارد. کنسرت گذارانی از شهرهای واشنگتن ، نیویورک ، تورنتو ، لندن و پاریس هم اکنون خواستار و نامزد برگزاری این برنامه هستند.

همای به همراه گروه مستان در" تور" بزرگی  که در آمریکا دارد ، برنامه های تازه تری را با نام "عجب آب گل آلودی"  اجرا خواهند نمود.

همای می گوید که کار کردن با شهرداد روحانی افتخار بزرگیست برای او . من هم امیدوارم که تلاش های همای به بهترین شکل به بار بنشیند و بازتاب برنامه ی او همچون کار "یانی" عالم گیر شود.  

پرسش های زیادی به دستم رسیده بود و برخی از آن ها بارها و بارها تکرار شده بودند ، پس از هماهنگی با جناب همای در پاسخ به پرسش ها ، برآن شدم تا جواب ها را به این شکل در دسترس همگان قرار دهم ؛ شاید پاسخی به پرسش های شما نیز باشد!

با سپاس ویژه از دوستانی که بنا به پرسش های رسیده از آن ها ، این جواب ها را تهیه کرده ام و نام بردن تک تک این دوستان برایم ممکن نیست. 

-  بسیاری از دوستان از ما پرسیده اند که تا کنون کارهای گذشته ی جناب همای را به شکل " CD " زیاد کرده و در اختیار دیگران گذاشته اند و اکنون می خواهند هزینه ی آن را به مستان بپردازند ، چه باید بکنند؟

دوستان خوبم ، هزینه ای برای آنجه تا کنون زیاد کرده اید لازم نیست و ایشان رضایت خود را ابراز کرده اند؛ اما از این پس به شکلی که در ادامه خواهم گفت دسترسی به اصل کارهای مستان امکان پذیر خواهد بود.

-  بسیاری از دوستان می خواهند  همه ی کارهای مستان را داشته باشند و می پرسند که چگونه می توانند  تهیه کنند؟

 کارهای صوتی مستان به زودی از جانب حوزه ی هنری وارد بازار خواهد شد و شما با تماس با خانه ی مستان به شماره ی 88737569 - 021 از هم اکنون می توانید آن ها را سفارش دهید. 

- بسیاری از دوستان از ما می خواهند که در قسمت پیوند ها از " وبلاگ " های آنان یاد کنیم تا آنان نیز از ما یاد کنند. با سپاس از همه ی شما که به ما لطف بسیار دارید ، باید بگویم بنا به  دلایلی ویژه!!!   گذاشتن "لینک" ها برای ما امکان پذیر نیست. 

-  از "کنسرت" ها و برنامه های گروه مستان در ایران می پرسید و اینکه کی و کجا ؟ در چه شهر هایی...؟

 جناب همای برآنند تا بعد از اجرای برنامه در اروپا ، آمریکا و کانادا در ایران در آبان ماه امسال برنامه ای به مدت 10 شب در تالار وزارت کشور داشته باشند و همچنین برنامه ای در دیگر شهرهای ایران -تور ایران- بر گذار نمایند.

من هم مانند شما بسیااااااار امیدوار هستم. 

-  از کارهای جدید همای و مستان پرسیده اید که به زودی گزارش بسیار جالب و کاملی را از کارهای آینده ی  جناب همای در "چامه ها و چکامه ها" خواهم آورد.